اعضای هیات تحریریه راهنمای نگارش مقاله

دوره 6 ، شماره 11 - (پاییز و زمستان1397) صفحات : 41 - 55
دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
استاد دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

بداء از مباحث مهم الاهیاتی است که با مسئله دعا و نیایش ارتباط مستقیم دارد. بداء به معنای تغییر در اراده و حکم الاهی، مورد اتفاق و پذیرش امامیه و رد اهل تسنن است. فخر رازی در آثار خویش، بداء را انکار می‌کند. رد بداء مستلزم انکار نقش‌آفرینی دعا در سرنوشت انسان است. دیدگاه فخر درباره دعا که بیشتر متوجه بعد عبادی آن است مؤید این اعتقاد اوست. نگاه فخر به دعا به‌مثابه امری عبادی است تا عاملی مؤثر برای تغییر سرنوشت انسان. مهم‌ترین ادله فخر در رد بدا، به نحوه نگرش ایشان به دو مسئله الاهیاتی علم و اراده الاهی مرتبط است.

در این پژوهش با نقد و بررسی دیدگاه فخر در مسئله بداء و دعا، ارتباط میان بداء با مسئله دعا مورد تحلیل قرار گرفته است. از این‌رو سؤال اصلی پژوهش این است که آیا رأی غالب ایشان درباره بداء با حقیقت دعا سازگار است یا خیر؟ نتیجه این بررسی نشان می‌دهد که بین نظریه بداء و دعا سازگاری کامل وجود دارد و تصور ناسازگاری ناشی از رویکرد خاص کلامی فخر رازی به بداء و دعا بوده است.

واژه های کلیدی : فخر رازی، انسان، دعا، بداء.

متن کامل مقاله [ pdf 269 KB ]
موضوع مقاله :
دریافت: ۱۳۹۷/۰۹/۱۵ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۱۳ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۲/۲۸


موسسه پیامبر اعظم (ص) ساری
دکتر سید علی هاشمی
دکتر علی اصغر زکوی
دکتر محمدعلی دیانی
۲۳۴۵-۵۲۶۸


مقالات انتشار داده شده